Polacy maja swoją noc Kupały, Szwedzi Midsommar a Włosi Janową Wodę.

To jeden z najważniejszych da mnie rytuałów na które co roku zapraszam bliskie mi osoby, gości, jeśli akurat prowadzę warsztaty oraz wirtualnych znajomych. Jestem w malutkiej miejscowości u podnóża góry Cucco w Umbrii i po raz trzeci z rzędu w tym samym miejscu uczestniczę w rytuale Janowej wody.

Kwitną tu teraz lipy, żarnowiec, krwawnik, dziurawiec i wiele innych kwiatów oraz ziół. Zapach lipy jest tak intensywny ze przywołuje o zawrót głowy.…

Noc z 23 czerwca na 24, czyli noc przed narodzeniem Św. Jana Chrzciciela od zawsze była uznawana za magiczną, podczas której odprawiane są obrzędy oczyszczania i uzdrawiania. Legenda głosi, że ten rytuał przynosi szczęście zdrowie i miłość. Posiada właściwości lecznicze, odstrasza choroby i nieszczęścia a także chroni plony.

Jak przygotować Janową Wodę?

Aby przygotować l’acqua di San Giovanni, czyli Wodę Św. Jana musimy zebrać mieszankę ziół i kwiatów, zalać wodą a następnie pozostawić na całą noc, aby wchłonęła poranną rosę. Dzięki temu mieszanka uzyska magiczne i uzdrawiające właściwości.

23 czerwca przed zachodem słońca zbieramy zioła i kwiaty z najbliższej okolicy, z ogrodu lub balkonu. Mogą to być róże, chabry, maki, lipa, dziurawce, lawenda, słonecznik, malwa, rozmaryn, mięta, rumianek, szałwia, rozmaryn, bazylia, mięta, koper, bazylia. Czyli jakiekolwiek kwiaty i zioła znajdziemy w najbliższej okolicy.

Po zachodzie słońca zebrane zioła wkładamy do miski, zalewamy zimną wodą i pozostawiamy na całą noc na zewnątrz lub na parapecie.

W tę szczególną noc woda nabierze mocy i nasiąknie zapachem kwiatów i ziół. Rankiem 24 czerwca delikatnie mieszamy wszystko. Obmywamy dłonie i twarz jako rytuał oczyszczenia, który przyniesie zdrowie, pomyślność, miłość i szczęście.

Kto się przyłączy?

Witaj na Substacku. Piszę do Ciebie z nowej platformy. Przez ostatnie miesiące miałam sporo problemów technicznych i moje wiadomości nie zawsze docierały do skrzynek subskrybentów. Nie udało mi się tego naprawić, dlatego zabrałam nas wszystkich tutaj. Substack wydaje mi się bardzo przyjaznym miejscem i mam ogromną nadzieję, że od teraz każdy list bez problemu trafi w Twoje ręce. Jeśli nadal chcesz otrzymywać moje opowieści z Rzymu i z całych Włoch, będzie mi niezmiernie miło, gdy tu ze mną zostaniesz.

Tematyka pozostaje bez zmian. Będę dzielić się obserwacjami rzymskiej codzienności i osobistymi refleksjami o włoskim życiu z perspektywy mieszkanki. Znajdziesz tu polecane miejsca, książki i wydarzenia. Zawsze jako pierwszy otrzymasz informacje o moich nowych warsztatach i projektach, o których nie piszę w mediach społecznościowych. Chcę, aby to miejsce było naszym przyjaznym spotkaniem przy kawie. Ja siedzę w moim rzymskim pokoju z widokiem na północną część miasta a ty w swoim ulubionym i komfortowym miejscu… Rozgość się tu wygodnie. Podobnie jak na poprzedniej platformie, będzie mi bardzo miło, jeśli zostawisz komentarz lub odpowiesz na list.

Tymczasem w czerwcu Rzym wciąż pachnie jaśminem i różami w ogrodzie różanym na Awentynie. Jednak tam, gdzie rośnie lipa, to ona całkowicie przejmuje powietrze swoim zapachem. W mojej okolicy otaczają mnie głównie pinie, platany, klony i dęby. Zaledwie kilka lip rośnie w pobliskim szkolnym ogrodzie. Idąc do parku, specjalnie nadkładam drogi, żeby przejść obok nich. Odzywa się wtedy moja polska dusza, spragniona słodkiego, miodowego zapachu. Nie da się go z niczym innym porównać.

Kilka dni temu miałam okazję spać w zabytkowej, siedemnastowiecznej willi. W jej ogrodzie kwitła potężna i rozłożysta ponad stuletnia lipa. Jej zapach unosił się tak intensywnie, że aż przyprawiał o zawrót głowy. Mam przed oczami wyobrażenie starych dworów na wschodzie Polski z długimi alejami lipowymi. W czasach mojego dzieciństwa kwitły one zawsze na początku lipca, w okolicach urodzin jednej z moich sióstr.

Dziś mam wielki przywilej mieszkania w kraju, gdzie lipy kwitną już w czerwcu. Jeśli w lipcu pojadę do Polski, będę mogła przedłużyć sobie tę ogromną przyjemność. Polski lipiec i lipa. Włoski czerwiec i lipa. Takie same wzruszenia towarzyszą mi podczas letnich wakacji w Górnej Adydze. Cieszę się tam jednocześnie pojedynczymi kwiatami glicynii, jaśminem i właśnie lipą. Dojrzewają tam wtedy truskawki, podczas gdy w centralnych Włoszech sezon na nie dawno się już zakończył.

Dlaczego o tym piszę? Ponieważ na Półwyspie Apenińskim mamy przywilej dostępu do świeżych warzyw i owoców przez okrągły rok. Sezon na truskawki zaczyna się już w marcu na Sycylii i Sardynii. Potem powoli pnie się w górę, docierając do Bazylikaty. Niedaleko Rzymu, w małym miasteczku Nemi w sercu Castelli Romani, czerwiec to czas wyjątkowego święta. W minioną niedzielę, 7 czerwca, odbyła się tam Sagra delle Fragole e Mostra dei Fiori, czyli święto truskawek i wystawa kwiatów. Tegoroczna edycja została zadedykowana kuchni włoskiej jako dziedzictwu ludzkości. To piękny hołd dla tradycji rolniczych, wspólnego biesiadowania i kulinarnej spuściźnie kraju. Wydarzenie to narodziło się w 1925 roku i do dziś jest jednym z ciekawszych kulinarnych spotkań w Lacjum.

Czerwiec to miesiąc, na który czekam przez cały rok. Cenię go za najdłuższe dni i poranne światło. Uwielbiam długie wieczory, kiedy można wreszcie wyjść w krótkim rękawie i odkrytych butach. Ja zresztą od dwudziestu pięciu lat uznaję latem tylko jedne słuszne klapki (te na literkę B :) ). Dużo przyjemniej siedzi się w restauracyjnych ogródkach niż w klimatyzowanych salach. Ostatnio spędziłam tak uroczy wieczór w pizzerii Elementare na Zatybrzu.

Otworzyły się też letnie bary wzdłuż Tybru. Przychodzi tam wielu rzymian, by coś zjeść i wypić aperitivo o zachodzie słońca. Można tam przesiadywać do późnych godzin nocnych.

Z całego serca polecam Ci też wizytę na lokalnych targowiskach, nie tylko w Rzymie. Truskawki, nektarynki, brzoskwinie, arbuzy, młode ziemniaki, kwiaty cukinii, bób, groszek i czereśnie. Wszystko jest teraz cudownie słodkie i wygrzane w słońcu. Smakuje dokładnie tak, jak powinno smakować w czerwcu.

Pogoda, uważność i śnieg w maju

Ostatnie tygodnie minęły mi pod znakiem spotkań. Z wieloma osobami słyszę się w wiadomościach prywatnych, a z niektórymi widuję się na żywo podczas warsztatów. Maj i czerwiec obfitowały w wyjazdy i wspólny czas ze starymi oraz nowymi gośćmi. Było tak intensywnie, że zabrakło mi już przestrzeni na napisanie majowego listu. Czas dedykuję wtedy gościom w stu procentach i odpowiadam tylko na najpilniejsze wiadomości.

Ten maj był zresztą wyjątkowo kapryśny. Nie uwierzysz, ale 16 maja na górze Cucco w Umbrii spadł śnieg. Weszliśmy na szczyt z grupą zaledwie dwa dni wcześniej w pięknym, przejrzystym słońcu. Pogoda ma ogromne znaczenie podczas wakacji, ale przecież zupełnie od nas nie zależy. Może nas zastać deszczowy, chłodny front nawet w środku włoskiego czerwca.

Dlatego zawsze namawiam do uważności. Zamiast gorączkowo sprawdzać prognozy, wolę skupić się na tym, co jest tu i teraz. Plan B zawsze znajdziemy, a na klimat nie mamy wpływu. Za to decydujemy jakie będzie nasze nastawienie i wybór towarzystwa. Z dobrą grupą żadna pogoda nie jest straszna. Piszę to z perspektywy organizatorki, do której goście wracają co roku i to często w te same ulubione miejsca.

Gubbio, trufle i powrót do czasów studenckich

Gdzie zabrałam moich gości w ostatnich tygodniach? Znów wróciliśmy do Umbrii. Perugia to miejsce, w którym spędziłam najwięcej czasu w moim włoskim życiu. Lubię pokazywać to, co dla mnie osobiście ważne. Odwiedzamy rzemieślników i przyjaciół, którzy otwierają przed nami swoje domy, ogrody i lasy.

W maju uczestniczyliśmy w Festa dei Ceri w Gubbio. To niezwykle widowiskowe i emocjonujące święto. Miasto mieni się wtedy trzema kolorami przypisanymi do lokalnych świętych.

Byliśmy tam dzień przed głównymi obchodami kiedy o godz. 18.00 zabiły dzwony. Wszędzie wokół w piwnicach i letnich kuchniach ludzie gromadzili się aby wspólnie świętować. Zupełnie obcy ludzie zaprosili nas na aperitivo niedaleko rynku. Mieli przygotowane wędliny, sery, domową lasagne i schłodzone prosecco.

Choć z boku może przypominać wyścig, dla mieszkańców jest to głębokie przeżycie duchowe i wyraz lokalnej tożsamości. Energia panująca w Gubbio 15 maja jest trudna do opisania - to mieszanka religijnej żarliwości, adrenaliny i dumy z przynależności do konkretnej dzielnicy.

Głównymi bohaterami są trzy gigantyczne, drewniane konstrukcje zwane “Ceri” (świecami). Każda z nich waży około 300–400 kg i ma ponad 4 metry wysokości. Na szczycie każdej świecy znajduje się figura patrona jednej z trzech grup: Święty Ubaldo (patron murarzy i całego miasta) – zawsze prowadzi orszak. Święty Jerzy (patron kupców). Święty Antoni Opat (patron rolników i studentów).

Kulminacją dnia jest szaleńczy bieg pod górę. Ceraioli, czyli mężczyźni niosący konstrukcje na ramionach, pędzą wąskimi, stromymi uliczkami Gubbio, aż do Bazyliki św. Ubalda na szczycie góry Ingino. Tradycja ta sięga XII wieku, a podczas wojen światowych, by podtrzymać tradycję, konstrukcje niosły kobiety.

Co ciekawe, nie jest to wyścig w tradycyjnym sensie. Kolejność dotarcia na szczyt jest z góry ustalona bo św. Ubald zawsze musi przybiec pierwszy. “Zwycięstwo” polega na płynności biegu, uniknięciu upadku (co uznaje się za złą wróżbę) oraz godnym zaprezentowaniu swojej figury.

Zabrałam też gości w sentymentalną podróż do Perugii z czasów moich studiów. Weszłyśmy na dach uniwersytetu i zajrzałyśmy do historycznego baru Sandri. Dawniej studenci omijali go szerokim łukiem z obawy przed oblaniem egzaminów. Dziś ze spokojem piję tam kawę przy ladzie lub na zewnątrz obserwując fasadę kościoła San Lorenzo.

W okolicach Trevi spacerowaliśmy po gajach oliwnych i szukaliśmy trufli. Mieliśmy szczęście obserwować doświadczonego truflarza z pięćdziesięcioletnim stażem, który z wielką pasją przyuczał do zawodu młodego chłopaka. Pięknie było patrzeć na to międzypokoleniowe zaangażowanie.

Było oczywiście wiele wspólnego gotowania. Robiliśmy świeży makaron i pierożki nadziewane ricottą z cytryną i tymiankiem. Podaliśmy je z szałwiowym masłem i dużą ilością parmezanu. Mnie niezmiennie zachwyca wszystko, co truflowe. Na deser jemy zawsze pieczone przez nas ciasteczka tozzetti maczane w słodkim vin santo.

Jeśli marzysz o takim połączeniu kulinariów, porannej gimnastyki i niespiesznego zwiedzania, mamy jeszcze kilka wolnych miejsc na wyjazd do Gubbio we wrześniu. To ostatni taki otwarty termin na ten rok. Jesienny wyjazd do Umbrii

Nowy przewodnik po Lacjum

Mam wspaniałą wiadomość nie tylko dla miłośników Rzymu ale całego regionu Lacjum. Wędrowne Motyle oraz Rude i Czarne dołożyli nową cegiełkę do opowieści o Włoszech. Spotkaliśmy się w urokliwym Lubriano na wspólnym śniadaniu, by świętować ich premierę. Autorzy świetnie pokazują, że kryje ono zachwycające miasteczka, górskie szlaki i puste plaże czekające na odkrycie. I tym samym do naszej serii o kulinarnym Rzymie i ich o samym Rzymie dołączyła teraz seria o Lacjum. Wspaniała trylogia aby dogłębnie poznać nie tylko sam Rzym ale cały region Lacjum.

Przewodnik po Lacjum

Mamy tu również przepiękne jeziora. Jednym z nich jest powulkaniczne jezioro Bolsena. Zjawiskowa aleja obsadzona platanami i hortensjami prowadzi tam do miasteczka pełnego przestronnych willi. To właśnie tam wielu rzymian ucieka od upalnego lata. Bolesna zapisała się także w historii kościoła katolickiego, bo to tu narodziło się święto Bożego Ciała. Przechodzi tamtędy słynny szlak Via Francigena, którym również wielokrotnie spacerowaliśmy z naszymi gośćmi. Jak widzisz, region ten ma naprawdę wiele do zaoferowania.

Jeśli będziesz w Bolsenie to polecam Ci kilka miejsc: Trattoria Da Picchetto, Trattoria del Moro, I Sapori del Castello, Bar Gelateria Oasi. Lodziarnia LALLO niedaleko kościoła św. Krystyny.

Rok z Kulinarnym Rzymem

Minął właśnie rok od premiery mojej książki o kulinarnym Rzymie. To był rok pełen spotkań, wspólnych kaw, długich rozmów i warsztatów. Czuję ogromną wdzięczność i bardzo się cieszę, że zdecydowałam się podzielić tym co jest moja codziennością w tym mieście. Już skończył nam się pierwszy nakład, więc w magazynie zostały dosłownie ostatnie papierowe sztuki. Potem dostępna będzie tylko wersja cyfrowa oraz interaktywna mapa, którą na bieżąco uzupełniam. To było ogromne wyzwanie i wielka radość patrzeć, jak czytelnicy szukają polecanych przeze mnie miejsc i smaków. Jeżeli jeszcze nie masz tej książki lub chcesz podarować ją komuś bliskiemu to jest to ostatni moment aby ją zakupić.

Przewodnik kulinarny po Rzymie

Letnie polecenia

Zanim w lipcu wyślę do Ciebie kolejny list, chcę polecić Ci jeszcze kilka letnich wydarzeń, jeśli planujesz wizytę w centralnych Włoszech.

• Średniowieczny festiwal w Bevagni trwa od 17 do 28 czerwca. Miasteczko całkowicie przenosi się w czasie. Ożywają stare rzemiosła, dawne tradycje, widowiskowe konkurencje i kuchnia. Gaite Bevagna

• Pola w Toskanii, Umbrii i Lacjum malują się właśnie na żółto. Warto wybrać się na powolną przejażdżkę i podziwiać bezkres słoneczników.

• W nocy z 23 na 24 czerwca odbywa się magiczna Noc Świętego Jana. Co roku zapraszam do wspólnego celebrowania tego momentu, bez względu na to, w jakiej części świata się znajdujemy. Wszystkie szczegóły i niezwykłe tradycje z tym związane opisałam w artykule na moim blogu. Janowa woda

  Udostępnij

  Zostaw komentarz

Do przeczytania niebawem i do zobaczenia na mediach społecznościowych

Buon weekend czyli udanego weekendu

Agnieszka Koper